Het is altijd weer een interessant en gelukkig-makend proces: twee mensen worden verliefd en willen niets anders dan bij elkaar zijn. Men trekt bij elkaar in en na een tijdje, soms al voordat het samenwonen begint (de praktisch ingestelden) maar vaker na een jaar of twee pas (de wat romantischer types) komen de vragen.

Hoe slecht het ook gesteld is met de jonge starters op de woningmarkt, er zijn best veel mensen die alleen een huis bezitten. Of men heeft allebei een huis en gaat in het huis van één van beiden wonen. Of ze kopen samen een huis. En door het samenwonen is er ineens toch behoefte aan een nieuwe keuken, of een uitbouw van de woonkamer, met steeds vaker de aanleg van een “mancave”. Een goede ontwikkeling, niet alleen voor de economie, maar ook voor het gezond houden van de relatie. Men moet zich zo nu en dan toch evenkunnen afzonderen, je kunt niet steeds alles samen doen, toch? Als er dan geld bij komt kijken, want dat kost een verbouwing of de aanschaf van een huis, dan komt men (uiteindelijk) bij ons langs.

De mogelijkheden zijn best ruim. Men kan trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, of dat niet doen en blijven samenwonen. We raden dan aan een samenlevingscontract te sluiten. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap kunnen huwelijkse – of partnerschapsvoorwaarden gemaakt worden. In het laatste geval zijn er al best veel dingen in de wet geregeld, en wijk je met voorwaarden van die wettelijke regeling af. Bij samenwoners is er niets voorgeschreven.

Onlangs is nog discussieover gevoerd in de Tweede kamer over het voorstel om bij samenwonen ook wettelijke gevolgen te regelen net als bij een huwelijk,

zoals bijvoorbeeld de partneralimentatieplicht na uit elkaar gaan, of dat ze van elkaar erven, maar dat is afgewezen. Mensen moeten zelf kunnen kiezen voor de formele of de informele weg: trouwen of niettrouwen. Toch blijft het belangrijk bij de informele weg, oftewel het ongehuwd samenwonen, na te denken over een samenlevingscontract.

Samenwoners zijn twee personen met eigen bezittingen en schulden. Door het samenwonen verandert dat niet. Maar er zijn wel economische en juridische processen op gang aan het komen, die vooral bij uit elkaar gaan tot vervelende uitkomsten kunnen leiden.

Een voorbeeld: Xander en Belle kopen samen een huis. Xander heeft € 50.000,- eigen spaargeld in de aanschaf gestoken, de rest lenen ze samen. Ze maken geen samenlevingscontract. Na tien jaar is de liefde over en wordt het huis verkocht. Xander wil zijn € 50.000,- terug. Maar wat blijkt,de rechtbank en het hof wijzen zijn claim af. Omdat er namelijk niets is vastgelegd, werkt de normale verjaring op zijn vordering op Belle en is die vordering na vijf jaar verjaard. Met andere woorden: er is geen vordering meer. Belle en Xander hebben ieder recht op de helft van de verkoopopbrengst, en niets meer.

Hadden ze een samenlevingscontract gemaakt waarin de vordering van Xander op Belle vastgelegd was met de vermelding, dat deze vordering opeisbaar is bij einde van de relatie of bij verkoop van de woning, dan was er geen sprake geweest van verjaring. Simpel, maar effectief!