Executeur testamentair, alles wat u moet weten
Notaris mr. Roelanda Poppinghaus uit Losser meldt het volgende:
Als iemand overlijdt, blijft er van alles achter: een bankrekening, meubels, misschien een eigen woning en soms ook schulden. Al deze bezittingen en verplichtingen samen vormen de nalatenschap. Maar wie regelt dat het netjes wordt afgewikkeld? Wie zegt de abonnementen op, betaalt de uitvaart en zet het huis in de verkoop? Dat is de taak van de executeur testamentair.
Misschien overweegt u zelf iemand aan te wijzen in uw testament. Of bent u net door een dierbare aangewezen en vraagt u zich af wat dat precies inhoudt. In dit artikel legt Notariskantoor Poppinghaus in Losser u helder uit wat een executeur doet, hoe iemand wordt aangesteld, welke bevoegdheden er zijn en welke vergoeding erbij hoort.
Wat doet een executeur testamentair?
Een executeur testamentair is de persoon die door de overledene is aangewezen om de nalatenschap te beheren en af te wikkelen. Kort gezegd: de executeur zorgt ervoor dat de wensen van de overledene correct worden uitgevoerd en dat de erfgenamen zoveel mogelijk worden ontzorgd.
Een klein juridisch weetje uit onze dagelijkse praktijk: sinds de vernieuwing van het erfrecht in 2003 heet deze functie officieel geen ‘executeur testamentair’ meer, maar simpelweg ‘executeur’. In de volksmond gebruiken de meeste mensen nog altijd de oude, vertrouwde term. Welke naam u ook aanhoudt, de rol blijft in de kern hetzelfde. De taken van een executeur kunnen breed zijn. Denk aan het regelen van de uitvaart, het opzeggen van contracten en verzekeringen, het betalen van openstaande rekeningen, het opstellen van een boedelbeschrijving (een overzicht van alle bezittingen en schulden) en het doen van de aangifte erfbelasting.
Hoe wordt een executeur testamentair aangesteld?
U kunt niet zomaar op een briefje schrijven wie uw executeur wordt. In Nederland kan een executeur uitsluitend worden aangewezen via een notarieel testament.
Dat is meteen een goede reden om hierover met een notaris in gesprek te gaan. In uw testament kunt u iedereen aanwijzen die u vertrouwt: uw partner, een van uw kinderen, een goede vriend of een onafhankelijke professional. U kunt ook meerdere executeurs benoemen, of een reserve-executeur voor het geval uw eerste keuze de taak niet kan of wil aanvaarden. Niemand is namelijk verplicht om de rol op zich te nemen.
De link met uw testament
Het benoemen van een executeur gaat vaak hand in hand met het opstellen of actualiseren van uw testament. Wie zijn zaken goed wil regelen, denkt niet alleen na over de verdeling van de erfenis, maar ook over wie die verdeling straks in goede banen leidt. Wilt u eerst meer weten over het vastleggen van uw wensen? Lees dan ook ons artikel over Testament opstellen en over het Levenstestament, dat juist geldt tijdens uw leven.
De taken en bevoegdheden: het sterrensysteem
Niet elke executeur mag hetzelfde. In de notariële praktijk werken we met een ‘sterrensysteem’ om aan tegeven hoeveel bevoegdheden een executeur krijgt. Welke variant het beste past, hangt af van uw persoonlijke situatie en wensen.
Er zijn drie soorten executeurs, aangeduid met sterren: de 1-ster (begrafenisexecuteur) regelt alleen de uitvaart, de 2-sterren (beheersexecuteur) beheert de hele nalatenschap, en de 3-sterren (executeur-afwikkelingsbewindvoerder) mag de nalatenschap ook zelfstandig verdelen. In de onderstaande tabel ziet u in één oogopslag wat elke executeur wél en niet mag.
| Bevoegdheid | 1-ster Begrafenisexecuteur |
2-sterren Beheersexecuteur |
3-sterren Executeur-afwikkelingsbewindvoerder |
|---|---|---|---|
| Uitvaart regelen en betalen | ✓ | ✓ | ✓ |
| Abonnementen en verzekeringen opzeggen | ✗ | ✓ | ✓ |
| Schulden betalen | ✗ | ✓ | ✓ |
| Boedelbeschrijving opstellen (overzicht van bezittingen en schulden) | ✗ | ✓ | ✓ |
| Aangifte erfbelasting doen | ✗ | ✓ | ✓ |
| Goederen verkopen om schulden af te lossen | ✗ | ✓ | ✓ |
| Nalatenschap zelfstandig verdelen | ✗ | ✗ | ✓ |
| Handtekening van alle erfgenamen nodig voor de verdeling | ✓ | ✓ | ✗ |
| Past het best bij | Iemand die alleen de uitvaart wil laten regelen | De meeste, overzichtelijke nalatenschappen (meest gekozen) | Een complexe nalatenschap, een eigen onderneming of kans op onenigheid tussen erfgenamen |
Hieronder leggen we elke variant kort uit.
1. De begrafenisexecuteur (1-ster)
Dit is de executeur met de meest beperkte bevoegdheid. Zijn of haar enige taak is het regelen en betalen van de uitvaart. Zodra de begrafenis of crematie is geregeld, zit de taak erop en wikkelen de erfgenamen de rest van de nalatenschap zelf samen af.
2. De beheersexecuteur (2-sterren)
Dit is verreweg de meest voorkomende variant in Nederland. De beheersexecuteur regelt de uitvaart én maakt de nalatenschap klaar voor verdeling. Tot de taken horen onder andere het opzeggen van abonnementen en verzekeringen, het betalen van schulden, het doen van de aangifte erfbelasting en het opstellen van de boedelbeschrijving. Let op: een 2-sterren executeur mag de erfenis beheren en zo nodig spullen verkopen om schulden af te lossen, maar mag de uiteindelijke erfenis niet zelfstandig verdelen. Daarvoor moeten de erfgenamen het samen eens zijn.
3. De executeur-afwikkelingsbewindvoerder (3-sterren)
Heeft u een complexe nalatenschap, een eigen onderneming, of verwacht u dat de erfgenamen onderling moeilijk tot overeenstemming komen? Dan kunt u in uw testament kiezen voor een 3-sterren executeur.Deze persoon heeft de meest vergaande bevoegdheden en mag de nalatenschap óók zelfstandig verdelen, zonder dat daarvoor de handtekening van elke erfgenaam nodig is.
Aansprakelijkheid en 'rekening en verantwoording'
De rol van executeur is eervol, maar brengt ook een flinke verantwoordelijkheid met zich mee. De executeur moet zijn of haar taken zorgvuldig uitvoeren. Gaat er iets grondig mis, bijvoorbeeld doordat schuldeisers te laat worden betaald of geld onterecht wordt overgemaakt, dan kan de executeur in het uiterste geval in privé aansprakelijk worden gesteld door de erfgenamen.
Daarnaast is de executeur verplicht tot transparantie. Aan het einde van het traject moet er ‘rekening en verantwoording’ worden afgelegd aan de erfgenamen. Dat betekent dat elke uitgegeven euro te verantwoorden moet zijn met bonnen of bankafschriften. Juist bij deze verplichtingen is het prettig om te kunnen terugvallen op een notaris die de procedures kent.
Wat is de vergoeding voor een executeur testamentair?
Het afwikkelen van een nalatenschap kost tijd, en daarom heeft een executeur recht op een vergoeding(loon). Is er in het testament niets geregeld over de vergoeding? Dan geldt de wettelijke standaardregel:de executeur krijgt 1% van de waarde van het vermogen van de overledene op de dag van overlijden.
Bij Notariskantoor Poppinghaus bespreken we altijd of u van deze wettelijke regel wilt afwijken. U kunt bijvoorbeeld een vast bedrag opnemen in uw testament, een uurtarief afspreken, of bepalen dat de executeur, zeker als het uw eigen kind is, alleen de daadwerkelijk gemaakte onkosten vergoed krijgt. Zo voorkomt u onduidelijkheid en houdt u zelf de regie.
Neem de volgende stap: maak een afspraak
Heeft u vragen over de aanstelling, de taken of de vergoeding van een executeur testamentair? Of heeft u ondersteuning nodig bij het afwikkelen van een nalatenschap in de regio Losser, Enschede of elders in Twente? Blijf er niet mee rondlopen.
Vul vandaag nog ons contactformulier in om een vrijblijvende afspraak te maken. U kunt ons uiteraard ook bellen op 053-5383777 of mailen naar info@poppinghaus.nl. Wij helpen u graag verder.
Hulp nodig als executeur of erfgenaam?
Bent u aangewezen als executeur, maar ziet u door de bomen het bos niet meer? U hoeft het niet alleen te doen. Een executeur mag de hulp inschakelen van een notaris, bijvoorbeeld bij de aangifte erfbelasting, de boedelbeschrijving of het aanvragen van een verklaring van erfrecht.
Wilt u juist zelf een executeur benoemen en uw wensen waterdicht vastleggen? Als modern kantoor met meer dan een halve eeuw ervaring nemen notaris mr. Roelanda Poppinghaus en haar team in Losser de tijd voor u. Wij vertalen ingewikkelde juridische taal naar een begrijpelijk verhaal en staan cliënten bij in heelTwente, waaronder Enschede en omgeving.